Xung quanh dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Thuế bảo vệ môi trường (BVMT) do Bộ Tài chính xây dựng, có nhiều ý kiến tỏ ra lo ngại của việc tăng khung thuế BVMT sẽ tác động đến giá xăng dầu. Tuy nhiên, ông Vũ Khắc Liêm - Phó vụ trưởng Vụ Chính sách thuế - Bộ Tài chính cho rằng, đề xuất này nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích của các thành phần kinh tế và sẽ không làm tăng giá xăng, dầu.  

Khung thuế BVMT đối với xăng, dầu từ 3.000-8.000 đồng/lít 

Theo Bộ Tài chính, sau gần 5 năm triển khai thực hiện, Luật Thuế BVMT đã góp phần nâng cao trách nhiệm, nhận thức và khuyến khích sản xuất, tiêu dùng hàng hóa thân thiện với môi trường, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế bền vững, đi liền giảm ô nhiễm. Bên cạnh đó, việc ban hành Luật Thuế BVMT thể hiện nỗ lực của Việt Nam nhằm thực thi đầy đủ các cam kết về môi trường với cộng đồng quốc tế. Đồng thời, động viên hợp lý đóng góp của xã hội, tạo thêm nguồn thu để giải quyết vấn đề môi trường. 

Mặc dù vậy, để xây dựng hệ thống thuế đồng bộ cũng như khắc phục những vướng mắc của Luật thuế BVMT hiện hành, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Thuế BVMT đề xuất, đối tượng chịu thuế, thời điểm tính thuế và biểu khung thuế BVMT. Cụ thể, bổ sung túi nilon, dung dịch hydro-chloro-fluoro-carbon (HCFC), xăng sinh học (E5, E10) thuộc đối tượng chịu thuế. Dự thảo cũng đề xuất điều chỉnh khung thuế BVMT là cơ sở để điều chỉnh mức thuế cụ thể, qua đó sẽ góp phần nâng cao hơn nữa trách nhiệm và nhận thức cũng như khuyến khích sản xuất, tiêu dùng hàng hóa thân thiện với môi trường. Đồng thời, phù hợp với chính sách phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới, nhất là trong điều kiện hội nhập ngày càng sâu rộng, phải thực hiện lộ trình cắt giảm thuế nhập khẩu đối với xăng dầu theo các cam kết quốc tế. 

Bên cạnh đó, dự kiến đối với xăng, dầu, mỡ nhờn sẽ điều chỉnh theo hướng mức thuế tối thiểu bằng mức thuế cụ thể đang áp dụng. Mức thuế tối đa bằng 2 lần mức thuế tối đa trong khung thuế hiện hành. Riêng dầu hỏa, dự thảo đề xuất giữ như khung thuế hiện hành, vì dầu hỏa là mặt hàng thiết yếu phục vụ cho đa số người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa. Còn khung thuế BVMT đối với xăng dầu (trừ etanol) từ 3.000-8.000 đồng/lít; dầu diezel từ 1.500-4.000 đồng/lít; nhiên liệu bay từ 3.000-6.000 đồng/lít. Đối với xăng sinh học (xăng E5, E10) cần thiết quy định, mức thuế tối đa, mức thuế tối thiểu của xăng E5 và E10 bằng 90% và 85% tương ứng mức thuế tối thiểu, mức thuế tối đa của xăng khoáng (tương tự như quy định về mức thuế TTĐB ưu đãi đối với xăng sinh học theo Luật Thuế TTĐB hiện hành như xăng khoáng là 10%, xăng E5 là 9%, xăng E10 là 8,5%). Đối với túi nilon thuộc diện chịu thuế, Bộ Tài chính đề xuất điều chỉnh mức thuế tối thiểu bằng mức thuế cụ thể đang áp dụng; mức thuế tối đa bằng 2 lần mức thuế cụ thể đang áp dụng, tương đương 40.000- 80.000 đồng/kg.

Không làm tăng giá xăng, dầu

Mặc dù mới chỉ là dự thảo đề xuất và đang trong quá trình lấy ý kiến, song dự án Luật sửa đổi, bổ sung  Luật Thuế BVMT đã nhận được sự quan tâm lớn của người dân, DN và các bên liên quan. Bên cạnh ý kiến ủng hộ cho rằng, việc tăng khung thuế sẽ góp phần BVMT khi sử dụng các sản phẩm có tác động trực tiếp đến môi trường, phù hợp với lộ trình hội nhập quốc tế, thì cũng có ý kiến lo ngại việc tăng khung thuế sẽ làm tăng giá xăng, dầu. Tuy nhiên, theo ông Vũ Khắc Liêm - Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế (Bộ Tài chính), đề xuất trong dự thảo chỉ là động thái chủ động để ứng phó với việc thuế nhập khẩu xăng, dầu giảm mạnh trong thời gian tới, Điều này không chỉ giúp đảm bảo tính ổn định của chính sách thuế, mà còn hạn chế tình trạng buôn lậu qua biên giới.  Ông Liêm phân tích, cùng với quá trình hội nhập quốc tế, vấn đề thu chi ngân sách cũng cần phải được cơ cấu lại. Nếu như cách đây khoảng 10 năm, nguồn thu NSNN phụ thuộc nhiều vào thu từ hàng hóa XNK, trong đó có cả mặt hàng xăng dầu, thì khi hội nhập, quá trình cắt giảm thuế quan nguồn thu sẽ giảm. Thuế BVMT phải dựa trên căn cứ Luật BVMT, do vậy khi hội nhập quốc tế chắc chắn cơ cấu nguồn thu phải thay đổi. Hiện, Bộ Tài chính mới chỉ đưa ra mức khung, chưa tăng mức thuế suất cụ thể và đang trong giai đoạn xin ý kiến các đơn vị liên quan. Hơn nữa, việc điều chỉnh mức tăng còn phụ thuộc vào nền kinh tế, sức cạnh tranh của DN và những thay đổi liên quan đến hội nhập, thích ứng biến đổi khí hậu.

Chia sẻ thêm trước lo ngại việc tăng khung mức thuế không phù hợp với cam kết của Chính phủ là hỗ trợ tối đa cho DN, ông Liêm cho biết, quan điểm của Bộ Tài chính là thực hiện nghiêm nghị quyết của Chính phủ về xây dựng và áp dụng các chính sách ưu đãi về thuế, tài chính, phí cho DN phát triển. Song việc hỗ trợ cũng phải tính toán tới đảm bảo lợi ích hài hòa của tổng thể nền kinh tế. Mặt khác, thực tế hiện nay giá bán lẻ xăng dầu của Việt Nam đang thấp hơn nhiều nước trong khu vực, đặc biệt là những nước có đường biên giới chung. Do đó, việc dùng thuế nội địa bù đắp thuế nhập khẩu cũng góp phần giúp giá xăng duy trì sự ổn định, phù hợp với mức giá chung của các nước, qua đó hạn chế tình trạng buôn lậu xăng dầu.

Chi Cục Thuế TP.Quy Nhơn qua ảnh